Veiligheid aan de Sportlaan

Maatregelen en samenwerking

Voor de opvanglocatie aan de Sportlaan is een uitgebreide risicoanalyse uitgevoerd, op basis waarvan een overkoepelend veiligheidsplan is opgesteld. Dit plan bevat maatregelen voor zowel de veiligheid binnen de locatie als in de directe omgeving. Er is dag en nacht begeleiding en beveiliging aanwezig, verschillende bewonersgroepen wonen gescheiden en er zijn duidelijke afspraken gemaakt tussen gemeente, COA, politie en andere betrokken partijen. Hieronder lichten we de belangrijkste maatregelen en afspraken verder toe.

Risicoanalyse
Op 13 maart 2025 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen met het verzoek aan het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) om een integraal veiligheidsplan op te stellen voor de tijdelijke opvanglocatie. Het CCV heeft volgens de brief van de gemeente van 23 juli 2025 aangegeven deze opdracht niet zelf uit te voeren en de gemeente verwezen naar drie onafhankelijke experts. De opdracht werd door het CCV te breed voor hen gevonden: veiligheid binnen, rondom het complex en in de omliggende buurt.

Volgens de brief van 4 oktober 2025 is eerst een risicoanalyse uitgevoerd door de bureaus K2, Ent Design en Vertas B.V.: Advies Leefbaarheid en Sociale Veiligheid – Opmaat tot een Overkoepelend Veiligheidsplan’. Deze analyse bevat 401 aanbevelingen over inrichting, beheer, beveiliging en organisatie. Ongeveer 85% hiervan is overgenomen in het veiligheidsplan of maakt al deel uit van de aanpak. In bijlage 2 bij de brief van 4 oktober staat de beoordeling van alle 401 aanbevelingen, met per aanbeveling een toelichting waarom deze wel of niet is overgenomen.

Veiligheidsplan
Voor de opvanglocatie is vervolgens een Overkoepelend Veiligheidsplan (OVP) opgesteld door Vitaen Security Management. Dit is een specialist op het gebied van Security Risk Management met ervaring met multidisciplinaire beveiligingsvraagstukken, o.a. voor het COA. De gemeenteraad moet nog een besluit over dit OVP nemen.

Samenhang interne en externe veiligheid
Van belang is het onderscheid tussen de interne veiligheid, voor de ca. 750 bewoners van de locatie. En de externe veiligheid, de veiligheid voor de bewoners en winkeliers in de omgeving van de locatie.  Beide hangen nauw met elkaar samen: interne veiligheid heeft een positieve invloed op de externe veiligheid. Zie de notitie m.b.t. de ervaringen elders.

Welke waarborgen zijn er voor de interne veiligheid?
De tijdelijke opvang is bedoeld voor 6 doelgroepen (zie overzicht):
– 450 asielzoekers (AZC)
– 40 statushouders
– 80 dak- en thuislozen in de permanente winteropvang
– 105 starters, waaronder studenten
– 50 dakloze gezinsleden
– 30 jongeren die uitstromen uit de maatschappelijke opvang of beschermd wonen

Aparte bouwdelen per doelgroep
Een belangrijk element voor de interne veiligheid is dat deze doelgroepen gescheiden wonen. Zij wonen niet door elkaar. Voor elke doelgroep komt er een eigen bouwdeel, met een eigen ingang en toegangscontrole. De permanente winteropvang (PWO), de starters/studenten en dakloze gezinnen krijgen elk een aparte ingang direct vanaf de straten rond het gebouw. Asielzoekers, statushouders en uitstromers uit opvang of beschermd wonen krijgen elk een aparte ingang via het binnenterrein, dat een gezamenlijke toegang heeft vanaf de Rode Kruislaan. In de risicoanalyse staan risico’s en aanbevelingen voor de veiligheid van deze ingangen (p.63 e.v.). Deze aanbevelingen worden in het OVP opgevolgd. Hieronder gaan we in op de maatregelen voor drie groepen: asielzoekers, statushouders en dak- en thuislozen.

Asielzoekers: screening door het COA
Het COA brengt per asielzoeker in beeld of er sprake is van overlastgevend gedrag of van psychische of fysieke problemen. Als dat nodig is, verplaatst het COA bewoners naar een opvanglocatie met extra begeleiding en toezicht. Ook kan worden doorverwezen naar de GGZ. Deze informatie wordt gedeeld met de betreffende opvanglocatie.

Asielzoekers: begeleiding en beveiliging door het COA
Op locatie Sportlaan zorgt het COA dag en nacht voor begeleiding en beveiliging van de asielzoekers. Hiervoor zet het COA verschillende middelen in.

Lees verder
Het COA helpt bijvoorbeeld met de taal, een goede dagbesteding en plannen voor de toekomst. Ook zorgen ze ervoor dat ze prettig en veilig met elkaar en de andere groepen tijdelijke bewoners in het gebouw kunnen wonen. Overdag kunnen de asielzoekers verschillende dingen doen. Bijvoorbeeld taallessen volgen, sporten of vrijwilligerswerk doen. Zo blijven ze bezig en kunnen ze zich voorbereiden op de toekomst. Asielzoekers die een half jaar in de asielprocedure zitten, mogen ook gaan werken.’
 
Ook zorgt het COA dag en nacht voor beveiliging. Het COA zegt hier het volgende over:
 
Incidenten, crimineel en/of overlastgevend gedrag pakt het COA samen aan met gemeenten, politie en het Rijk. Er zijn landelijke en lokale maatregelen en een aanpak op de opvanglocaties. Voor dat laatste is het COA verantwoordelijk. Medewerkers, bewoners en omwonenden moeten zo veilig mogelijk kunnen werken en leven. Dat doen we met de volgende aanpak op de op opvanglocaties:

Duidelijke huisregels, bewaking en bereikbaarheid
Huisregels: het COA heeft huisregels. Aan elke bewoner maken we bij binnenkomst op een opvanglocatie de huisregels bekend. We zien erop toe dat de huisregels worden nageleefd. Waar nodig spreken we bewoners aan bij overtreding van de huisregels. Bij zaken die de openbare orde raken schakelen we de politie in en bij vermoeden van strafbare feiten doen we aangifte.
Bewaking: COA-locaties zijn beveiligd. Dit varieert van fysieke beveiliging tot en met cameratoezicht en/of mobiele veiligheidsteams. Bereikbaar: de COA-locaties zijn 24 uur per dag telefonisch bereikbaar.

Intensieve begeleiding
Trainingen voor medewerkers: de opvangmedewerkers worden getraind in het omgaan met conflictsituaties, overlastgevend gedrag en traumasensitief werken.
Bewoners in beeld: door bewoners goed en snel te leren kennen, hebben we signalen van crimineel en/of overlastgevend gedrag eerder in de gaten. Hierdoor kunnen we preventief actie ondernemen. Zo grijpen we snel en op gepaste wijze in. Intensieve begeleiding op locatie: bewoners met signalen van overlastgevend gedrag worden intensief begeleid. Dit zorgt voor positieve aanpassing van gedrag, betere begrenzing en meer rust op locaties. Doorverwijzen: is er sprake van geestelijke problemen bij bewoners? Dan verwijzen we de bewoner door naar de juiste zorgpartner, bijvoorbeeld de GGZ.

Asielzoekers: begeleiding door vrijwilligers
Naast het COA bieden ook vrijwilligers ondersteuning aan asielzoekers, onder andere via VluchtelingenWerk Nederland.

Asielzoekers: maatregelen door het COA
Het COA kan maatregelen nemen als een bewoner de huisregels overtreedt of als de veiligheid van medewerkers, medebewoners of anderen in gevaar komt. Deze maatregelen variëren van een correctiegesprek of inhouding van een deel van het weekgeld tot plaatsing in een handhavings- en toezichtlocatie, waar tijdelijk extra toezicht geldt.

Statushouders: ondersteuning bij huisvesting en werk
Statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) worden begeleid bij het vinden van huisvesting en werk. Dit gebeurt door verschillende organisaties en overheidsinstanties die hierbij samenwerken. Deze ondersteuning draagt bij aan een stabiele situatie voor statushouders en daarmee ook aan de veiligheid in en rond de locatie.

Lees verder

De belangrijkste partijen zijn:
COA: Het COA begeleidt statushouders in de opvangcentra tijdens de wachtperiode op een woning en regelt de koppeling aan een gemeente.
Gemeente: Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting van statushouders. Zij wijzen woonruimte toe en bieden maatschappelijke begeleiding in de eerste jaren.
VluchtelingenWerk Nederland: Deze organisatie biedt hulp bij de integratie, juridische procedures, en ondersteunt statushouders bij het wegwijs worden in de Nederlandse samenleving.
UAF (Stichting voor vluchteling-studenten en professionals): Het UAF richt zich op de ontwikkeling van vluchtelingen en hun integratie op de arbeidsmarkt en in het hoger onderwijs.
Pharos: Kenniscentrum Pharos ondersteunt bij vragen rondom gezondheid en zorg voor statushouders.
Werkgevers en UWV: Zij spelen een rol bij de arbeidsmarktparticipatie, vaak in samenwerking met gemeenten en via speciale subsidieregelingen.
Nidos: Stichting Nidos is betrokken bij de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers).
Vrijwilligersorganisaties: Lokale vrijwilligers en organisaties bieden vaak informele hulp, zoals taalcoaching, sociale contacten en praktische ondersteuning

Welke waarborgen zijn er voor de externe veiligheid?
 De meeste zorg van buurtbewoners en ondernemers gaat vanzelfsprekend uit naar de veiligheid in de directe omgeving van de tijdelijke opvang. De volgende elementen dragen bij aan deze externe veiligheid:
– interne veiligheidsmaatregelen cf. het veiligheidsplan;
– afspraken en samenwerking met externe ketenpartners conform het OVP;
– bewaking veiligheid in én rond het AZC door het COA;
– statushouders: intensieve begeleiding naar huisvesting en werk;
– bewaking interne én externe veiligheid rond de PWO;
– ondersteuning nieuwe bewoners door omwonenden.

Waarborgen externe veiligheid in het OVP
In de risicoanalyse en het OVP wordt ook ingegaan op de veiligheid in de directe omgeving. Het OVP stelt: ‘Door het stellen van heldere kaders en samenwerking met ketenpartners draagt het plan wezenlijk bij aan de bescherming van de woon- en leefomgeving rondom de locatie.’
(pagina 7).

Lees verder

  • Dit Beveiligingsplan heeft betrekking op de veiligheid van het gebouw en het direct bijbehorende terrein van de woon- en opvanglocatie Sportlaan. Het plan richt zich op het voorkomen, beheersen en begrenzen van risico’s binnen deze fysieke begrenzing (…).
  • (…) Het uitgangspunt is dat orde, rust en voorspelbaarheid op en rond het terrein randvoorwaardelijk zijn om overlast en veiligheidsrisico’s buiten het terrein te voorkomen.
  • Vraagstukken die de openbare orde in de bredere omgeving raken, vallen onder de verantwoordelijkheid van andere partijen (zoals gemeente, politie en handhaving) en maken geen onderdeel uit van dit plan.
  • Wel valt binnen de scope de structurele afstemming en informatie-uitwisseling met deze ketenpartners, zodat de beveiliging op en om het terrein goed is ingebed in het bredere veiligheidsdomein.
  • In dit plan wordt vastgelegd:
  • hoe de veiligheid van bewoners, medewerkers, bezoekers en omwonenden wordt geborgd;
  • hoe incidenten, calamiteiten en overlast worden voorkomen, gesignaleerd en afgehandeld.
  • Een aanvullend doel is het borgen van effectief stakeholdermanagement en afstemming met alle relevante partners: de gemeente, locatiemanagement, politie, handhaving, zorg- en opvangpartners, woningcorporaties en andere ketenpartijen. Dit omvat ook heldere en structurele communicatie met alle bewonersgroepen op de Sportlaan, die elk hun eigen beheer- en beveiligingsorganisatie kennen. Dit plan biedt het gezamenlijke kader waarbinnen deze partijen hun eigen verantwoordelijkheid invullen en onderling afgestemd samenwerken aan een veilige en leefbare locatie.

Op pagina’s 12 en 13 van het Veiligheidsplan staat een schematisch overzicht van alle externe ketenpartijen, stakeholders genoemd, en hun organisatorische relatie met de tijdelijke opvang.

Waarborgen externe veiligheid door het COA
Het COA neemt ook maatregelen voor de externe veiligheid (zie beveiliging). Indien nodig kan een asielzoeker worden overgeplaatst naar een opvanglocatie met extra toezicht en begeleiding. Het COA heeft bij elk AZC nauw contact met de gemeente en politie, ook als het gaat om bewoners met overlastgevend gedrag. De partijen informeren elkaar waar nodig en werken nauw samen. Dit geldt ook voor de samenwerking met omwonendencommissies, zodat het AZC goed weet wat er speelt in de directe omgeving.

Waarborgen externe veiligheid rond de PWO
Het Leger des Heils begeleidt en ondersteunt bewoners in de winteropvang. Aanvankelijk had de PWO 120 plaatsen. Na problemen en incidenten is dit aantal teruggebracht naar 80. De PWO is sinds 1 november 2025 weer open.
Door extra activiteiten, begeleiding en beveiliging verliepen de eerste maanden rustig. Ook in de buurt waren er geen grote problemen. De samenwerking met de buurt, ondernemers, Haagse Hosts, handhaving en politie verloopt volgens de beheerder goed. Incidenten die er nog zijn, komen volgens hem vooral van personen van buiten de winteropvang.

Haagse Hosts
Verder beveiligt vanaf 1 april 2026 Alpha Security alle Haagse opvanglocaties. Zij zet daarvoor Haagse Hosts in. Haagse Hosts zijn beveiligers die de mensen op de opvanglocatie persoonlijk kennen en op straat actief zijn. Zij spreken mensen aan op ongewenst gedrag en zijn aanspreekpunt voor de wijk. De PWO en partners in de buurt hebben goede ervaringen met de Haagse Hosts. De hosts lopen meerdere keren per dag rond in het gebied. Dit doen zij in de buurt van de winteropvang en in de Fahrenheitstraat. Zie dit filmpje. Zij komen ook in actie als er overlast is gemeld.

Waarborgen externe veiligheid door omwonenden
Uit ervaringen en onderzoek blijkt dat lokale samenwerking en bewonersinitiatieven een belangrijke rol spelen bij zowel de interne als de externe veiligheid. Zie de notitie over ervaringen elders.

Een recente internationale wetenschappelijke verkenning (2026) laat zien hoe asielopvang op een menswaardige, economisch haalbare, gezonde en sociale manier kan worden ingericht, voor zowel asielzoekers als de buurt. Zie het rapport. Hieruit blijkt onder andere dat het faciliteren van informele ontmoetingen cruciaal is; “Dit gebeurt bijvoorbeeld via gedeelde sportvoorzieningen en open sportclubs, en via buurt- en repaircafés. Ook werk en vrijwilligerswerk zijn belangrijke manieren om welzijn en ontwikkeling te versterken.

In het plan voor de locatie Sportlaan is voorzien in een gemeenschappelijke ruimte, met onder andere een buurtcafé/restaurant en een fietsrepaircafé. Verder hebben zich al ruim 100 vrijwilligers en ruim 100 deelnemers voor werkgroepen aangemeld.

Op de website welkomnieuweburen.nl staan verschillende initiatieven, deels al lopend en deels vanaf het moment dat de eerste nieuwe bewoners arriveren. Hiermee draagt dit bewonersinitiatief ook bij aan de externe veiligheid. Concreet gaat het om de volgende activiteiten

Lees verder

  • aansluiten bij werkgroepen van de gemeente (doen we al);
  • activiteiten om nieuwe buren welkom te heten, en met elkaar en de wijk kennis te maken;
  • nieuwe bewoners uitnodigen en betrekken bij bestaande buurtinitiatieven, en omgekeerd;
  • aanwezig zijn in het gebouw op vaste dagen om bewoners individueel wegwijs te maken;
  • proactief kennismaken met betrokken zorg- en welzijnsorganisaties;
  • vrijwilligers informeren en betrekken; 
  • samen activiteiten opzetten waaraan zowel huidige als nieuwe buren laagdrempelig kunnen deelnemen;
  • initiatieven vanuit nieuwe buren omarmen en ondersteunen en
  • onderlinge verbinding stimuleren tussen bewonersgroepen rond de tijdelijke opvang.